Szczegółowe przepisy dotyczące określenia zasad BHP na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (a więc każdego stanowiska pracy przy komputerze) określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998r. (Dz.U. z 1998r, Nr 148, poz.973).

Rozporządzenie to jest zgodne z dyrektywą Unii Europejskiej 90/270/EEC ("O zapewnieniu minimum bezpieczeństwa i wymagań zdrowotnych przy pracy z urządzeniami ekranowymi"). Rozporządzenie to nakazuje pracodawcy organizowanie nowych stanowisk pracy oraz dostosowanie już istniejących zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu w celu zminimalizowania dolegliwości związanych z wykonywaniem pracy na stanowiskach komputerowych wyposażonych w monitory ekranowe.

Użytkownicy komputerów najczęściej skarżą się na bóle ramion, pleców, szyi oraz dłoni (wynikają one z długotrwałego przebywania w pozycji siedzącej, przyjmowania niewygodnych lub wymuszonych pozycji ciała).

Dość często występują również zaburzenia wzroku, bóle głowy oraz uczucie napięcia psychicznego (wynikają one ze złej organizacji miejsca pracy, źle zorganizowanego czasu pracy, oraz z samego faktu, że wyniki pracy zależą od działania systemów komputerowych, a więc bytów wirtualnych, które nie są naturalnym środowiskiem funkcjonowania człowieka).

Według wymagań BHP w pomieszczeniu przeznaczonym do pracy z komputerem na każdego pracownika powinno przypadać minimum 13m³ wolnej objętości pomieszczenia, minimum 2m² wolnej powierzchni podłogi, natomiast wysokość pomieszczenia powinna wynosić minimum 3m (warunkowo 2,5m).

Można przyjąć, że minimalna powierzchnia pomieszczenia (wraz z umeblowaniem) przypadająca na jedno stanowisko pracy powinna być nie mniejsza, niż 8m².

Stanowisko pracy powinno być umieszczone w taki sposób, aby zachować minimalne odległości pomiędzy sąsiednimi monitorami (60 cm) oraz między pracownikiem a tyłem sąsiedniego monitora (80cm). Nie zaleca się również umieszczania monitorów w odległości mniejszej niż 1m od okien (o ile nie są wyposażone w żaluzje).

Dodatkowo ekran monitora powiniem być umieszczony prostopadle do padającego światła, dzięki temu zredukuje się odblaski obniżające czytelność wyświetlanej zawartości.

Pojedyncze stanowisko pracy powinno być zorganizowane w taki sposób, aby umożliwić pracownikowi swobodny dostęp. Oznacza to, że należy zachować minimum 60cm szerokości przejścia.

Bardzo istotnym faktem, który niestety nie zawsze jest rozpatrywany przy urządzaniu stanowisk pracy jest wystrój wnętrz (nie tylko reprezentacyjnych). Często pracodawca nie widzi potrzeby dostosowywania stanowiska pracy, przez co działa pośrednio na swoją niekorzyść. Pracownik nie może wykonywać swoich zadań w sposób efektywny, nie osiąga satysfakcji z wykonywanej pracy, przez co staje się mniej produktywny.
Poniżej przedstawiamy zasady w formie wypunktowanej listy:

a) Odpowiednia powierzchnia biurka

Pracownik powinien mieć dostęp do wszystkich często używanych elementów wyposażenia stanowiska pracy w taki sposób, aby nie musiał wstawać lub wychylać się z krzesła, a także aby miał zapewnioną swobodę ruchów. Przednia krawędź klawiatury powinna być oddalona od przedniej krawędzi biurka przynajmniej o 10 cm, umożliwiając w ten sposób swobodne oparcie nadgarstków o blat biurka. Jeżeli jest to niemożliwe, zaleca się zastosowanie półki pod klawiaturę (np. MPK-1). Można przyjąć, że minimalne wymiary biurka powinny wynosić 120 x 70 cm. Dodatkowo należy uwzględnić minimalną przestrzeń na nogi o szerokości miminum 80 cm.
Doskonale w roli biurek przeznaczonych do stanowisk komputerowych sprawdzają się biurka narożne (np WBP-7L, WPS-9L), lub biurka krzywoliniowe (np. MBS-4L, WBS-5L).

b) Odpowiednia stabilność biurka

Biurko powinno zapewniać solidne oparcie przedramion pracownika.
Dlatego ważne są solidna konstrukcja stelaża oraz wypoziomowanie biurka. Należy nadmienić, iż oferowanych w naszym sklepie stolików komputerowych nie zalecamy wykorzystywać jako stałych miejsc pracy. Doskonale spełniają swoją rolę wszędzie tam, gdzie użytkownik korzysta z nich w sposób dorywczy (np. w czytelniach).

c) Dostępność często używanych przedmiotów w zasięgu ręki

W celu zapewnienia użytkownikowi możliwości swobodnego sięgania po najczęściej używane przedmioty nie należy kończyć projektowania miejsca pracy na podstawowych elementach takich jak biurko i krzesło. W celu zwiększenia funkcjonalności stanowiska pracy zaleca się dodatkowe stosowanie nadstawek na biurka (nie stawiamy na nich monitora, ponieważ górna krawędź ekranu nie może być powyżej linii wzroku operatora) oraz dostawek-łączników (zwiększają one powierzchnię użytkową biurka stanowiąc doskonałe miejsce do zainstalowania np. peryferii komputerowych typu skaner czy mała drukarka).

d) Odpowiednia stabilność i funkcjonalność krzesła

Bardzo często powodem uskarżania się pracowników na bóle pleców, ramion i nóg jest używanie nieodpowiednich krzeseł. Krzesło spełniające wymagania ergonomii powinno być stabilne (podstawa na kółkach o co najmniej pięciu punktach styczności z podłogą), posiadać regulację wysokości siedziska (45 ±5 cm), regulację wysokości oraz pochylenia oparcia. Wyżej wymienione cechy posiada np. fotel biurowy Prestige GTP dostępny
w naszej ofercie.

Warunki środowiskowe są dość często mało docenianym, jednak zarówno istotnym jak stosunki międzyludzkie oraz organizacja pracy czynnikiem wpływającym na subiektywny odbiór pracy przez pracowników. Niestety na pewne czynniki pracodawca nie ma wpływu (np. brak możliwości zainstalowania klimatyzacji, brak dźwiękoszczelnych okien itp), lecz w niektórych przypadkach okazuje się, że za pomocą niewielkich nakładów finansowych można ograniczyć wpływ niekorzystnych warunków środowiskowych.

Największym wrogiem pracownika jest hałas. Polskie Normy określają dopuszczalny poziom hałasu w pomieszczeniach do pracy umysłowej bez mechanicznych i elektrycznych źródeł hałasu (np. pokój programistów) na poziomie 45-50 dB/A, w pomieszczeniach typowo biurowych - 55-60 dB/A oraz w pomieszczeniach dyspozytorskich (np. callcentre) na poziomie 65-70 dB/A.
Dlatego zaleca się stosowanie płyt dzielących (np. typu SCD-1...3) rozgradzających poszczególne stanowiska pracy jako ekranów dźwiękowych. Posiadają one tę przewagę nad tradycyjnymi ściankami działowymi, że są łatwe w montażu i demontażu, zajmują mniej miejsca. Dodatkowo ich wysokość zapewnia zachowanie pewnego poziomu pry- watności pracownika, ale w żaden sposób nie powoduje efektu zamkniętego pomieszczenia. Kompromis ten uzyskano za pomocą odpowiednio dobranych wymiarów,
a także różnej wysokości płyt.

Kolejnymi czynnikami są temperatura i jakość powietrza. Zalecaną temperaturą panującą w biurach jest ok. 20...24°C zimą i 23..26°C latem. Zaleca się również wymuszenie przepływu powietrza z prędkością zbliżoną do 0,1 m/s. Taki przepływ zapewnia prawidłową wymianę powietrza oraz nie jest odczuwany jako przeciąg.

W pomieszczeniach ze stanowiskami komputerowymi powinno stosować się zasadę, że najlepszym oświetleniem jest światło dzienne. Nie należy jednak ustawiać stanowiska w taki sposób, aby użytkownik siedział przodem lub tyłem do okna.

W przypadku, gdy warunki oświetlenia naturalnego nie gwarantują odpowiedniego komfortu pracy (ok. 300 lx dla typowej pracy biurowej i ok. 500 lx w przypadku pracy charakteryzującej się dużymi wymaganiami wzrokowymi - np. wprowadzanie do baz komputerowych danych z dokumentów papierowych) zaleca się stosowanie światła sztucznego.

Oświetlenie sztuczne powinno przede wszystkim gwarantować osiągnięcie odpowiedniego natężenia światła (spełnienie norm) oraz powinno być rozproszone. Dzięki temu uniknie się tzw. olśnień oraz powierzchnia pracy będzie równomiernie oświetlona. Nie należy dążyć do osiągnięcia w pomieszczeniu zbyt dużych natężeń oświetlenia, ponieważ w takim wypadku znaki na ekranie monitora stają się mniej czytelne. Sednem sprawy jest osiągnięcie kompromisu, który umożliwi komfortową pracę wszystkim pracownikom. Najprostszym sposobem jest umożliwienie niezależnego załączania poszczególnych lamp (lub ich sekcji). Być może warto pomyśleć o zmoderniowaniu instalacji elektrycznej w Państwa biurze?

W przypadku konieczności stosowania miejscowego oświetlenia należy pamiętać, że stosowane lampy biurowe muszą posiadać konstrukcję umożliwiającą maksymalną redukcję olśnienia. Nie zaleca się stosowania dość popularnych obecnie lamp halogenowych ze względu na fakt, że trudne jest osiągnięcie przyzwoitego współczynnika rozproszenia światła przy zachowaniu minimum powstawania olśnień. Konstrukcja takich lamp powoduje, że często światło lampki nie jest rozproszone, powoduje więc powstawanie ostrych cieni na obszarze roboczym. Zbyt płytko osadzona żarówka odbija się od powierzchni ekranu utrudniając lub wręcz uniemożliwiając pracę z komputerem.

Jaka kubatura przypada na jednego pracownika?

Jaka powierzchnia przypada na jedno stanowisko pracy?

Ile stanowisk pracy mogę umieścić w pomieszczeniu?

Obliczanie natężenia światła w pomieszczeniu.